Χαμπής Τσαγγάρης

Εικονογράφηση κυπριακών παραμυθκιών τζ̆αι παραδόσεων-Προσέγγιση τζ̆αι δημιουργική πορεία που τον Χαμπή

Οι εικονογραφήσεις που έκαμα κινούνται, κυρίως, μέσ’ στον λαϊκόν πολιτισμόν μας. Τα λαϊκά στοιχεία που εχρησιμοποίησα τζ̆ι εχάραξα στες εικονογραφήσεις των βιβλίων μου εν πάρα πολλά. Το πρώτον κυπριακόν παραμύθιν που εικονογράφησα εν Ο Σπανός τζ̆ι οι σαράντα δράτζ̆οι. Εσύνδεσα το με την κατοχήν της μισής Κύπρου τζ̆ι έννοιωσα την ανάγκην να μιλήσω σε δικούς μας τζ̆αι ξένους τζ̆αι να πω για τον πολιτισμόν μας τζ̆αι τον πόνον μας τζ̆αι να διαμαρτυρηθώ. Περιγράφω ούλλα τα στάδια γέννησης της εικονογράφησης, που την αρκήν ως το τέλος. Εστόχευσα τζ̆αι στην προβολήν του συγκεκριμένου λαϊκού παραμυθκιού τζ̆αι στην διάδοσην της χαρακτικής στην Κύπρο, μιας τέχνης που στον τόπον μας εν νέα τζ̆αι που ήταν, ως τότε, κλειστή για τους λλίους τζ̆αι άγνωστη στους πολλούς. Εχάραξα τα κείμενα τζ̆αι τες εικόνες του παραμυθκιού ούλλα σε ενιαίες συνθέσεις στην ίδια πλάκα linoleum, όπως εγίνουνταν πριν την ανακάλυψην της τυπογραφίας που τον Gutenberg, οι εκδόσεις των ξυλογραφικών βιβλίων. Έναν άλλον καλόν στοιχείον που εθεώρησα σωστόν τζ̆αι ωφέλιμον να χαράξω ήταν τα πρωτογράμματα, μια τέχνη που μας ήρτεν που παλλιά, που τα χειρόγραφα βιβλία τζ̆ι επέρασεν στα τυπωμένα, πολλές φορές με αριστουργηματικές συνθέσεις. “Το βασιλόπουλλον της Βενεδιάς”, εγίνην το δεύτερον βιβλίον μου. Περιγράφω τες έρευνες μου για συλλογήν στοιχείων της εποχής της Ενετοκρατίας στην Βενετίαν τζ̆αι στην Πάφον. Με το ίδιον σκεπτικόν εδημιούργησα πρωτογράμματα για το παραμύθιν, βασισμένα στα ελληνικά τυπογραφικά στοιχεία που εχάραξεν ο Ζαχαρίας Καλλιέργης στην Βενετίαν το 1499 για τες εκδόσεις του Νικόλαου Βλαστού. Περιγράφω τον τρόπον φιλοτέχνησης των εικόνων του παραμυθκιού. Το τρίτον μου εικονογραφημένον βιβλίον “Βασίλη Μιχαηλίδη - η ανεράδα - σε χαρακτικά Χαμπή”. Επροσπάθησα όι μόνον να εικονογραφήσω έναν ποίημαν, αλλά να γράψω με την χαρακτικήν μου έναν δικόν μου “ποίημαν” που να συντυχάννει, σεμνά τζ̆αι ταπεινά, με την ανεράδαν μέσ’ στα “λαόνια, κάμπους τζ̆αι βουνά” που εδκιαβήκαμεν. Είδα το ποίημαν σαν έναν δρομολόγιον που ούλλοι, λλίον- πολλά περνούμεν, τζ̆αι με τα λόγια του Βασίλη Μιχαηλίδη να μας εκφράζουν τέλλεια. Έξι χρόνια ύστερα που την ανεράδαν, το 2005, ήρτεν η ώρα τους καλικάντζ̆αρους τζ̆ι εφανήκαν μέσα που έναν δίτομον έργον 608 σελίδων. Εδούλεψα τα ούλλα στον ηλεκτρονικόν υπολογιστήν, τζ̆αι τα σχέδια -εκτός τα πρώτα που απόσυρα- τζ̆αι την γραφήν των τίτλων τζ̆αι τα καλικαντζ̆αρο-πρωτογράμματα. Τα βιβλία για τους καλικάντζ̆αρους εν θκυό. Στο έναν, την μελέτην, εν η προσπάθεια μου να γλυτώσω ό,τι χάννεται που την λαογραφίαν μας τζ̆αι να καταγράψω εικονογραφικά τους καλικάντζ̆αρους. Με το δεύτερον εστόχευσα τους ξένους, με μεταφράσεις του κυπριακού κειμένου στα εγγλέζικα, γαλλικά τζ̆αι γερμανικά. Οι εικονογραφικές αναζητήσεις μου για τα θκυό διαφορετικά βιβλία για τους καλικάντζ̆αρους, οδηγήσαν με σε θκυό προσεγγίσεις, μια για κάθε περίπτωση. Το σχήμαν, το χτίσιμον τζ̆αι οι εικονογραφικές συνθέσεις διαφέρουν στα θκυό βιβλία. Το παραμύθιν οι τρίπλαροι τζ̆αι ο δράκος της μηλιάς έγραψεν μου το ο φίλος μου ο Λάμπρος Πολυκάρπου. Εξεκίνησα να εικονογραφήσω το παραμύθιν οι τρίπλαροι τζ̆αι ο δράκος της μηλιάς, στοχεύκοντας νά ’σ̆ει την ταυτότηταν της ψηλής ποιότητας, που να την σ̆αίρουμαι πρώτος εγιώ. Περιγράφω με λεπτομέρειαν πώς εδούλεψα την εικονογράφησην τζ̆αι την προετοιμασίαν της, τον σχεδιασμόν του βιβλίου τζ̆αι την έκδοσην του. Οι τρεις μεταφράσεις του παραμυθκιού στολίζουνται με τα πρωτότυπα σχέδια που έκαμα με πεννάκιν. Εν στα ίδια σχέδια που εβασίστηκα για την φιλοτέχνησην των έγχρωμων εικόνων. Ιδιαίτερην αξίαν στην εικονογράφησην του βιβλίου, κατά την γνώμην μου, δϊά ο σχεδιασμός πρωτότυπων πρωτογραμμάτων στα κείμενα τζ̆αι των τεσσάρων γλωσσών.
 

Ο Χαμπής Τσαγκάρης γεννήθηκε στην Κοντέα το 1947. Πήρε τα πρώτα μαθήματα χαρακτικής από τον χαράκτη Α. Τάσσο στην Αθήνα (1971) και σπούδασε Γραφικές Τέχνες στο Ινστιτούτο Σούρικωφ της Μόσχας (1976 – 1982). Κύριο στόχο στην τέχνη του έβαλε και ακολουθεί πάντα την έκφραση του τόπου του, με την ιστορία του, τα βάσανα και τις χαρές του, με τις ομορφιές και τις λαϊκές παραδόσεις του. Φιλοτέχνησε και εξέδωσε τα βιβλία: “Ο Σπανός τζι οι σαράντα δράτζιοι” 1986, “Το βασιλόπουλλον της Βενεδιάς” 1994, “Χαμπής – 25 χρόνια χαρακτικής” 1995, “Η ανεράδα” 1999. “Οι καλικάντζ̆αροι τζ̆αι το παιξίμιν” 2005, “Καλικάντζ̆αροι – κυπριακές ιστορίες” 2006, “Καλικάντζ̆αροι – ιστορίες στα κυπριακά” 2007. Εικονογράφησε πολλά βιβλία Κυπρίων συγγραφέων. Mention Honorable BIB Μπιεννάλε Εικονογράφησης Μπρατισλάβας 1987 για το βιβλίο του “Ο Σπανός τζι οι σαράντα δράτζιοι”. Certificate of Honour for Illustration από το IBBY (International Board on Books for Young People) 1988. Τιμήθηκε με τέσσερα κρατικά βραβεία, το βραβείο πολιτιστικής προσφοράς “Τεύκρου Ανθία – Θοδόση Πιερίδη” Κ.Ε. ΑΚΕ. Από το 1995 διδάσκει δωρεάν την τέχνη της χαρακτικής, στη μνήμη Α.Τάσσου. Το 2008 ίδρυσε το Μουσείον Χαρακτικής Χαμπή, με έργα από τον 16ο αιώνα μέχρι σήμερα, από πολλές χώρες. Δίδαξε Γραφικές Τέχνες στην κυπριακή εκπαίδευση από το 1987 μέχρι το 2008. Έδειξε την δουλειά του σε πολλές ατομικές εκθέσεις στην Κύπρο και στο εξωτερικό. Μεταξύ άλλων: Μόσχα, Titograd, Αθήνα, Κοζάνη, Λουμπλιάνα, Λονδίνο, Παρίσι, Νανσύ, Εδιμβούργο, Πόλη του Μεξικού, Νέα Υόρκη. Έδωσε διαλέξεις για τη χαρακτική σε Πανεπιστήμια της Κύπρου, ΗΠΑ, Μεξικού, Ελλάδας, σε Πολιτιστικά Κέντρα και σε πολλές κοινότητες της Κύπρου. Συμμετοχή σε πολλές ομαδικές εκθέσεις, διεθνείς Μπιεννάλε και Τριεννάλε. Έργα του βρίσκονται στο Μουσείο Πούσκιν στην Μόσχα, σε Πινακοθήκες, Ιδρύματα, δημόσιες και ιδιωτικές συλλογές σε διάφορες χώρες.

Official Sponsors


 
FaceBook Twitter Youtube Blog Instagram